Šta dovodi do pojave crne stolice? Ona može nagovestiti postojanje stomačnog čira, gastritisa ili probleme sa crevima, kao u slučaju Kronove bolesti.
Ukoliko primetite crnu, katranastu stolicu u wc šolji, nakon defekacije, moguće je da imate problema sa unutrašnjim krvarenjem. Kada krv dođe u kontakt sa stolicom, stolica menja boju u crnu. Stalni stomačni problemi, bolne defekacije, povraćanje, pojava zatvora ili dijareje su neki od uobičajenih simptoma crne stolice.
Pročitajte i: Crna stolica ukazuje na krvarenje iz digestivnog trakta
Uzroci crne stolice
Unutrašnje krvarenje
Unutrašnje krvarenje može nastati usled brojnih zdravstvenih tegoba koje su vezane za predeo creva i stomaka. Najčešći uzroci unutrašnjeg krvarenja su sledeći:
Stomačni čir
Kao što znamo čirevi u stomaku su otvorene rane koje krvare obilno nakon dodira. Čirevi koji se formiraju na sluzokoži stomaka ili donjeg dela tankog creva su podložni krvarenju. Krv se zatim prenosi kroz debelo crevo i meša sa stolicom, što dovodi do crne defekacije.
Uzroci: Infekcija bakterijom Helikobakterija pilori, neumerena upotreba lekova protiv bolova, kao što su ibuprofen, naproksen, aspirin, mogu dovesti do pojave čireva u stomaku.
Pročitajte i >>> Stolica otkriva bolesti: upozoravajući simptomi
Gastritis
Kod ovog oboljenja, sluzokoža stomaka je ili oštećena ili upaljena. Sluzokoža stomaka sadrži ćelije koje luče želudačnu kiselinu koja pospešuje varenje. Dakle, bilo koje oštećenje stomačne sluzokože može dovesti do poremećaja organa za varenje.Crna stolica se kod većine ljudi javlja baš zbog ovog oboljenja.
Uzroci: Alkoholizam, helikobakterija pilori, kao i dugoročno uzimanje lekova protiv bolova, su samo neki faktori koji dovode do iritacije stomačne sluzokože, koja može dovesti do gastritisa.
Slično>>> Gastritis
Malori-Vajsov sindrom
Kod ovog oboljenja, postoji rascep u zidu spoja želuca i jednjaka. Jednjak je organ cevkastog oblika koji leži između vrata i stomaka. Kod osoba obolelih od ovog sindroma, oštećena je mukozna membrana koja povezuje stomak i jednjak.
Uzroci: Preterano kašljanje tokom dužeg vremenskog perioda kao i pojačano povraćanje, su samo neki od simptoma Malori-Vajsovog sindroma.
Proširene vene jednjaka
Ovo oboljenje se manifestuje kroz otekline na venama u donjem delu jednjaka. Poremećaj u cirkulaciji krvi u predelu jetre dovodi do toga da se krv vraća i taloži u venama jednjaka. Usled akumulacije krvi u venama jednjaka, dolazi do njihovog pucanja, zbog čega se krv sliva u utrobu i meša sa stolicom, dajući joj crn, katranast izgled.Crna stolica se ipak retko javlja zbog ovog oboljenja.
Uzroci: Bolesti jetre, kao što su ciroza ili hepatitis, često nastale usled preterane konzumacije alkohola, mogu poremetiti krvotok u predelu jetre, što dovodi do proširenih vena jednjaka.
Divertikulitis
Ovaj termin služi da bi se opisala upala divertikule. Debelo crevo je duga, cevkasta struktura gde se dešava varenje. Tokom vremena, iz zidova debelog creva se pojavljuju džepovi, tačnije ispupčene mase, koje se mogu javiti na različitim delovima creva, i zovu se divertikule. Kada bakterijska infekcija napadne divertikule, nastaje njihova upala ili ruptura. Pucanje, tj. ruptura divertikula može dovesti do krvarenja u rektalnom području i izazvati defekaciju crne stolice.
Uzroci: Iako nije otkriven tačan uzrok ove pojave, pušenje, neaktivan životni stil, ishrana koja ne sadrži vlakna, kao i starosno doba iznad 40 – sve su to uzroci povišenog rizika od nastanka divertikulitisa.
Kronova bolest
Kronova bolest se manifestuje upalom intestinalnog trakta. Iako bilo koji deo sistema za varenje može biti ugrožen, uglavnom dolazi do otoka na tankom ili debelom crevu. Takođe, upala nije površinske prirode i zahvata crevno tkivo duboko.
Uzroci: Nije poznat tačan uzrok ove bolesti, ali pušači i ljudi koji imaju porodičnu istoriju Kronove bolesti su pod pojačanim rizikom da obole od upale utrobe, tj. Kronove bolesti.
Slično>>> Kronova bolest
Rak debelog creva
Razvoj tumora u debelom crevu, koji može postati i maligne prirode, može biti jedan od uzroka pojave crne stolice u organizmu. Tumori su ništa više do ispupčene mase tkiva, nastale nakon grešaka u slučajnoj replikaciji ćelija. U najvećem broju slučajeva, tumori u debelom crevu krvare i uslovljavaju pojavu crne mase koja se kreće kroz utrobu. Rak debelog creva je ozbiljna bolest i zahteva urgentno lečenje.
Uzroci: Nije poznato zašto ljudi pate od raka debelog creva ali stručnjaci su naglasili određene faktore rizika, uključujući pušenje, lošu ishranu, nedostatak fizičke aktivnosti i hronične probleme organa za varenje, kao što je Kronova bolest ili čir debelog creva.
Povezano>>> Crna stolica ukazuje na krvarenje iz digestivnog trakta
Analne poderotine (fisure)
Ovo je vrlo bolna bolest koja se povezuje sa analnim kanalom. Kao što znamo, analni kanal leži između anusa i rektuma i dužine je 2.5 do 4 santimetra. Ovo je prolaz kroz koji se stolica izbacuje iz tela. U slučaju ove bolesti, sluzokoža kanala biva oštećena, da budemo precizniji, poderana. U slučaju prolaska tvrde stolice kroz anus, sluzokoža trpi dalja oštećenja, što može dovesti do krvarenja koja su vidljiva izlaskom crne stolice.
Uzroci: Hronična konstipacija gde se tvrda stolica defecira kroz analni kanal je primarni fraktor koji doprinosi nastanku analnih fisura.
Hemoroidi
Kada oteknu vene koje su locirane unutar analnog kanala, nastaju hemoroidi ili šuljevi. U slučaju ove pojave, upala vena može dovesti do njihovog pucanja tokom pražnjenja creva. Ovo krvarenje koje nastaje u rektalnom području dovodi do pojave crne stolice.
Uzroci: Naprezanje prilikom defekacije, trudnoća i provođenje dugo vremena u toaletu usled konstipacije, jesu neki od uzroka hemoroida.
Slično>>> Hemoroidi
Medikamenti
Pepto-Bismol se prepisuje za uobičajne probleme u varenju, kao što su dijareja, gorušica i mučnina, ali, kao nuspojava se može pojaviti crna stolica. Ovo se dešava jer važan sastojak ovog leka, bizmut, reaguje sa sulfurom iz pljuvačke, stvarajući bizmut sulfid, crno hemijsko jedinjenje. Bizmut se naposletku vezuje za stolicu u debelom crevu, dajući joj katranast izgled. Dakle, dok god uzimate Pepto-Bismol, postoji mogućnost da će stolica dobiti crnu boju.
Povezano>>> Crna stolica u trudnoći kod beba i dece
Unos hrane bogate gvožđem
Korišćenje određene hrane dovodi takođe do pojave crne stolice. U tim slučajevima, promena u boji stolice nije razlog za brigu i ne zahteva posetu doktoru. Lečenje se, logično, bazira na minimiziranju unosa takve hrane. Hrana bogata gvožđem se često krivi za ovu pojavu. Ljudi koji na dnevnoj bazi unose previše hrane bogate gvožđem, imaju crnu stolicu.Hrana za koju se smatra da je bogata gvožđem je data u tekstu ispod:
- Tamnozeleno lisnato povrće, kao što je spanać
- Voće poput banane, višnje, smokve, borovnice i šljive
- Crveno meso, piletina i žumance
Da bi se utvrdilo zašto je crna boja stolice u dužem vremenskom periodu moraćete možda da uradite i neke testove.
Uopšteno, pravilna dijagnoza je ključ rešavanja ovog problema. Radiologija stomačnog područja, kolonoskopija, analiza stolice i biopsija ugroženog tkiva, su neki tipovi testova za otkrivanje uzroka nastanka crne stolice.
Saznajte više>>> Stolica otkriva bolesti: upozoravajući simptomi
Pitanja koja pomažu u dijagnozi uzroka crne boje stolice
Kako bi postavio dijagnozu i odredio šta je to što izaziva pojavu crne stolice, vaš doktor će vam postaviti neka pitanja, koja će se uglavnom odnositi na simptome koje imate. Najviše ćete pomoći svom lekaru tako što ćete dati odgovore na sledeća pitanja:
- Koliko dugo se kod vas javlja crna stolica ?
- Da li ste imali krvarenje iz rektuma, krvavu stolicu ili da li ste povraćali krv?
- Koje lekove, vitamine i biljne suplemente uzimate?
- Da li imate još neke simptome?
Crna stolica u dužem vremenskom periodu je problem koji morate da shvatite ozbiljno jer ono što je uzrok može da izazove veoma ozbiljne komplikacije, a evo i koje:
Potencijalne komplikacije
Crnu stolicu može izazvati ozbiljno oboljenje koje ugrožava vaš život, ili bolest ograna za varenje, kao što je čir na želucu ili dvanaestopalačnom crevu koji je prokrvario. Važno je da se obratite svom lekaru ukoliko dobijete crnu stolicu, primetite krv u u stolici ili krv iz rektuma, kao i ako stolica promeni boju. Smanjićete rizik od komplikacija i potencijalnih problema ukoliko budete pratili plan lečenja koji će vam doktor prepisati. Ako ignorišete problem i ne počnete sa lečenjem problema zbog koga je boja stolice crna, možete očekivati dugoročne posledice i komplikacije poput:
- anemije
- obilnog krvarenja i gubitka krvi
- šoka
- širenja i napredovanja raka
Crna stolica u periodu od dan-dva nije razlog za brigu, ali ako se boja ne vrati u normalu obavezno posetite lekara.
